Het leven van Abraham Hans

Het leven te Roeselare

Door het sluiten van het protestants schooltje te Horebeke, was de familie Hans genoodzaakt dit dorp te verlaten en ze trok naar Roeselare waar ze in bescherming werd genomen door de industrieel Hendrik Tant.(1844-1927).
Hij was ook protestant en had in 1876 de vestiging van een Protestantse kerkgemeenschap in de nijvere Mandelstad gepland en bevorderd.
De Hansen zijn in de burgerlijke stand te Roeselare ingeschreven op 11/01/1887; als beroep van vader Bastiaan werd "Hollands-protestants schoolonderwijzer" vermeld. Zij namen hun intrek in een huis in de Kunststraat 11 (nu Hendrik Horriestraat 19). In dit huis woonden nog de gezusters Julia en Sidonia Nono die kleermaaksters waren, zodat de familie Hans waarschijnlijk slechts voorlopig bij hen ging inwonen. Het is in dit huis dat op 6/12/1887 het elfde kind Egbert Hans het levenslicht zag. Het merkwaardige in deze geboorteakte is dat vader Hans nu als beroep "Kantoorbediende" opgeeft. Dit impliceert dat zijn kinderen niet bij hem lager onderwijs genoten. Wat meer is, al voor 1890 had de familie Hans haar woonst aan de Kunststraat verlaten om zich te vestigen aan de Trakelweg 28, "Tants reke" genoemd omdat Henri Tant eigenaar was van heel de reeks huizen. Hans schrijft hierover in "Mijn leven" het volgende:

"Te Roeselare woonden we in "Tants reke" bij de Trakelweg aan de vaart. Dat was voor ons kinderen een groot plezier. We kenden de beurtschepen en ook vele andere. En welk een vreugde als we een roeiboot konden lenen om tochtjes te maken naar de tweede brug of tot aan het sas van Kachtem.
In het ouderlijk huis kwamen allerlei personen; volkstypen zou men ze kunnen noemen. Ze bleven gaarne wat met grootmoeder, die bij ons inwoonde, praten over allerlei onderwerpen. Wat hebben we daar heel wat afgeluisterd over heksen, allerlei bijgeloof, legenden, maar ook over werkelijke sociale toestanden".

In dit huisje aan de Trakelweg worden nog twee kinderen geboren worden: op 13/05/1890 Bastiaan en op 20/07/1892 Sophia-Helena.
In deze woonst slaat ook het noodlot toe. Op 6/11/1893 overlijdt Egberta-Johanna, pas 18 jaar oud.
De kinderen genoten lager onderwijs in de stadsschool aan de Leenstraat n° 2. Daar was Jan Dumortier hoofdonderwijzer van 1881 tot 15/12/1893.
Bij deze onderwijzer genoot de jonge Abraham Hans uitstekend onderwijs. Hij studeerde er zo flink dat hij in 1894 als primus de zilveren stadsmedaille verwierf voor zijn schitterende schoolprestaties.
Door de sociale ingesteldheid van zijn ouders, leerde Hans het leven en de noden van de Roeselaarse fabriekswerkers van nabij kennen.
Over deze periode schrijft hij:

"Nieuwjaarsdag was in een stad als Roeselare maar triestig. Die indruk had ik tenminste. Wat werd er veel gedronken, meest voor niets. Nieuwjaar wensen zonder borrels, dat kon niet. En wat werden de mensen dan opgewonden. Ze stoven op elkaar af met de beste wensen voor het nieuwe jaar. En naarmate ze meer gedronken hadden, bleken ze ook vuriger met hun wensen. Ze drukten zelfs de handen van hen met wie ze in vijandschap leefden... Het was volledige verzoening tot de drank­walmen verzwonden waren. Ik was me van al die triestigheid later meer bewust".

Tot zijn mooiste jeugdherinneringen behoorden ook de veelvuldige uitstapjes te voet met ouders, broers en zusters.
De weidse Roeselaarse omgeving werd verkend en zo maakte Abraham reeds vroeg kennis met het Vlaamse land en zijn boeiende geschiedenis die hij in zijn latere volksboeken en verhalen op een meesterlijke manier zou verwerken.

Vanaf 1894 volgde Hans de lessen aan de Rijksmiddelbare school te Menen, de "Ecole Moyenne" aan het Vandermeersplein. Voor vervoer was hij aangewezen op de stoomtrein die Roeselare met Menen verbond.
Het was op deze trein dat hij de afgestompte fabrieksarbeiders zag die hun dagelijks brood gingen verdienen in Noord-Frankrijk. Later zou hij zich als schrijver inzetten voor de lotsverbetering van de arbeidersklasse.

 

 











 
Herinneringen aan zijn jeugd   Zijn studies en eerste stappen in het onderwijs 
   

© 2004 - 2015 Protestants Historisch Museum Abraham Hans
Disclaimer